
Qışa hazırlığın ənənəvi üsullarından biri də turşu hazırlamaqdır. Fərqli dad və rəng çalarları ilə seçilən turşular uzun illərdir süfrələrimizdə öz yerini tutur və müxtəlif yeməklərin yanında qəlyanaltı kimi təqdim olunur.
Turşu hazırlığında məhsul seçimi, istifadə olunan üsul və saxlanma şəraiti mühüm rol oynayır. Bəs turşu hazırlayarkən hansı məqamlara diqqət yetirmək lazımdır? Gəlin, birlikdə nəzər salaq.
Turşu hazırlamaq üçün istifadə olunan tərəvəzlər
Turşu hazırlığında müxtəlif tərəvəzlərdən istifadə olunur. Onların hər biri hazır məhsula özünəməxsus dad, rəng və tekstur qatır. Tərəvəzlər ayrıca və ya bir neçə növün birləşdirilməsi ilə turşuya qoyula bilər.
Kələm turşusu
Kələm turşusu həm ayrıca, həm də yerkökü və digər tərəvəzlərlə birlikdə hazırlana bilər. Xırda doğranmış və ya bütöv yarpaqlardan istifadə etməklə fərqli formalarda turşu hazırlamaq mümkündür. Kələm fermentasiya üçün də geniş istifadə olunan tərəvəzlərdəndir.
Çuğundur turşusu
Çuğundur turşusu parlaq rəngi və spesifik dadı ilə seçilir. Dilimlənmiş və ya kiçik hissələrə bölünmüş çuğundurdan istifadə edilir. Kələm və digər tərəvəzlərlə birlikdə hazırlandıqda turşunun rənginə də təsir göstərir.
Lobya turşusu
Yaşıl lobya turşu hazırlığında istifadə olunan tərəvəzlərdən biridir. Adətən ucları təmizlənib uyğun ölçüdə doğrandıqdan sonra bankalara yerləşdirilir. Sarımsaq və müxtəlif ədviyyatlarla birlikdə hazırlanan lobya turşusu daha zəngin dad qazanır.
Badımcan turşusu
Badımcan turşusu müxtəlif hazırlanma üsulları ilə tanınır. Bütöv və ya kəsilmiş badımcanlardan istifadə edilir, içlik üçün isə sarımsaq, göyərti və ədviyyatlara üstünlük verilir. Bu turşu həm təklikdə, həm də müxtəlif yeməklərin yanında təqdim oluna bilər.
Turşu necə hazırlanır?
Tərəvəz turşuları əsasən iki üsulla hazırlanır: sirkə əlavə etməklə və təbii fermentasiya yolu ilə. Hər iki üsulun öz xüsusiyyətləri var.
Sirkə ilə hazırlama üsulu
Bu üsulda tərəvəzlər əvvəlcədən təmizlənir, doğranır və şüşə bankalara yerləşdirilir. Daha sonra su, sirkə, duz və zövqə uyğun ədviyyatlardan hazırlanan məhlul tərəvəzlərin üzərinə əlavə olunur. Sirkə turşuya xarakterik turş dad verir.
Təbii fermentasiya üsulu
Bu üsulda əvvəlcə tərəvəzlər təmiz yuyulur, doğranır və ya bütöv şəkildə hazırlanır. Daha sonra təmiz bankalara yerləşdirilir və üzərini tam örtəcək qədər duzlu su əlavə olunur. Bəzi tərəvəzlər, məsələn, kələm isə doğrandıqdan sonra duzla ovularaq öz şirəsini buraxması üçün bir müddət saxlanılır.
Bankalar fermentasiya üçün uyğun temperaturda, tərəvəzin növünə və reseptə uyğun müddətdə saxlanılır. Bu zaman tərəvəzlərin tərkibindəki təbii şəkərlər süd turşusu bakteriyalarının fəaliyyəti nəticəsində süd turşusuna çevrilir. Nəticədə turşuya özünəməxsus dad və ətir yaranır.
Fermentasiya üsulu ilə hazırlanan turşularda duzun düzgün miqdarı, temperatur, qabların təmizliyi və tərəvəzlərin duzlu suyun altında qalması önəmlidir.
Turşuların saxlanma qaydaları
Açılmamış turşu bankalarını birbaşa günəş işığından uzaq, sərin və quru yerdə saxlamaq lazımdır. Açılmış turşu bankalarını isə soyuducuda saxlamaq və hər istifadədən sonra qapağını kip bağlamaq tövsiyə olunur. Məhsulu bankadan götürərkən təmiz qab və ya çəngəldən istifadə etmək, tərəvəzlərin mümkün qədər məhlulun içində qalmasına diqqət yetirmək məqsədəuyğundur. Saxlanma müddəti isə turşunun hazırlanma üsulundan və istifadə olunan reseptdən asılı olaraq dəyişə bilər.
Turşuların süfrəmizdəki yeri
Turşular ət yeməkləri, plov, kartof xörəkləri və digər təamların yanında tez-tez təqdim olunur. “Araz”da yurdumuzun doğma torpaqlarında yetişən təzə və keyfiyyətli tərəvəzləri seçərək evdə öz zövqünüzə uyğun turşular hazırlaya bilərsiniz. Hazırladığınız turşulardan sendviç, salat və müxtəlif qəlyanaltıların tərkibində də istifadə edə bilərsiniz. Fərqli tərəvəzlərdən hazırlanan turşular dad və rəng müxtəlifliyi yaradaraq gündəlik süfrələrə ləzzət qatır.